किशोरी शक्ती योजना पूर्ण माहिती – लाभार्थी, उपयुक्तता व नोंदणी मार्गदर्शन

किशोरी शक्ती योजना म्हणजे काय?

किशोरवयातील मुलींच्या सर्वांगीण विकासासाठी राबवली जाणारी ही एक महत्त्वाची शासकीय योजना आहे. मुलींच्या शारीरिक, मानसिक, सामाजिक व आर्थिक सबलीकरणासाठी विविध प्रकारची मार्गदर्शन–प्रशिक्षणे या योजनेत दिली जातात.

योजनेची मुख्य उद्दिष्टे

किशोरवयीन मुलींचा शारीरिक आणि मानसिक विकास घडवून आणणे.
कौशल्य विकासाच्या माध्यमातून रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे.
मुलींचे शिक्षण, आरोग्य आणि विविध सामाजिक कुप्रथा याबाबत जागरूकता वाढवणे.
मुलींना सक्षम बनवून स्वयंनिर्भर होण्यासाठी योग्य वातावरण तयार करणे.
किशोरवयात येणाऱ्या वेगवेगळ्या समस्या व अडचणींवर मात करण्यास मदत करणे.
मुलींना त्यांचे हक्क, अधिकार व समाजातील स्थान यांची जाणीव करून देणे.
मुलींना आर्थिक स्वावलंबनासाठी, रोजगार व उद्योजकतेसाठी तयार करणे.

लाभार्थी

समाकिक बालक विकास सेवा (ICDS) अंतर्गत येणाऱ्या मुलींना विशेष प्राधान्य.
११ ते १८ वयोगटातील किशोरवयीन मुली या योजनेच्या लाभार्थी आहेत.

योजनेचे स्वरूप

जीवन कौशल्य प्रशिक्षण (Life Skill Education) कार्यक्रम राबविणे.
समूहांच्या माध्यमातून संवाद कौशल्य, व्यक्तिमत्त्व विकास व आत्मविश्वास वाढीसाठी मार्गदर्शन करणे.
आरोग्य तपासणी, समुपदेशन व स्वच्छता विषयक मार्गदर्शन करणे.
पोषण, संतुलित आहार व आरोग्यविषयक माहिती देणे.
मुलींमध्ये आत्मविश्वास, नेतृत्वगुण व निर्णय क्षमता विकसित करण्यासाठी शिबिरे व प्रशिक्षण घेणे.
कौटुंबिक नातेसंबंध, सामाजिक व भावनिक बदल याबाबत योग्य मार्गदर्शन देणे.
किशोरवयात होणाऱ्या शारीरिक बदलांविषयी योग्य आणि शास्त्रीय माहिती देणे.

या योजनेचा लाभ कसा घ्यावा?

आपल्या परिसरातील महिला व बाल विकास विभागाच्या कार्यालयातून किंवा ICDS प्रकल्प कार्यालयातून योजनेची सविस्तर माहिती मिळवता येते.
जवळच्या अंगणवाडी केंद्राशी संपर्क साधून नोंदणी व पुढील प्रक्रियेची माहिती घ्यावी.

निष्कर्ष

किशोरी शक्ती योजना ही किशोरवयीन मुलींना शिक्षण, आरोग्य, सुरक्षितता आणि रोजगार या सर्व क्षेत्रात मजबूत करण्यासाठी राबवली जाणारी एक अत्यंत महत्वाची शासकीय योजना आहे. योग्य मार्गदर्शन व प्रशिक्षणाच्या माध्यमातून मुली आत्मनिर्भर बनून उज्ज्वल भविष्यासाठी तयार होतात.