महाराष्ट्र सरकार कृषी यांत्रिकीकरणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी दरवर्षी शेतकऱ्यांना विविध कृषी उपकरणांवर अनुदान उपलब्ध करून देते. त्यामध्ये मळणी यंत्र (Threshing Machine) हे अतिशय महत्त्वाचे उपकरण असून, शेतकऱ्यांचा वेळ व श्रम वाचवण्यासाठी ही योजना मोठ्या प्रमाणात उपयुक्त ठरते.
या लेखात आपण मळणी यंत्र अनुदान योजना 2025 विषयी संपूर्ण माहिती पाहणार आहोत—पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे, अनुदान किती, अर्ज प्रक्रिया (ऑनलाइन/ऑफलाइन) इत्यादी सर्व माहिती.
🌾 योजनेची ओळख (Introduction)
मळणी यंत्राचा वापर करून धान्य वेगळे करणे अधिक सोपे आणि जलद होते. पारंपरिक पद्धतीपेक्षा यंत्राद्वारे मळणी केल्यास वेळ, खर्च आणि श्रम मोठ्या प्रमाणात कमी होतात. त्यामुळे कृषी विभागाकडून शेतकऱ्यांना अनुदानित दरात मळणी यंत्र दिले जाते.
🎯 योजनेचा उद्देश (Objectives)
- शेतकऱ्यांचे श्रम व वेळ वाचवणे.
- मळणी प्रक्रियेत उत्पादनाचे नुकसान कमी करणे.
- शेतकऱ्यांना आधुनिक कृषी यंत्रांच्या वापरास प्रोत्साहन देणे.
- कमी क्षेत्रातही अधिक कार्यक्षमतेने शेती करता यावी यासाठी मदत करणे.
👨🌾 पात्रता (Eligibility Criteria)
मळणी यंत्र अनुदानासाठी खालील पात्रता आवश्यक आहे:
- अर्जदार महाराष्ट्र राज्यातील रहिवासी असावा.
- शेताची नोंद 7/12 उताऱ्यात असावी.
- शेतकरी वैयक्तिक किंवा गटशेतकरी दोन्ही अर्ज करू शकतात.
- अर्जदाराकडे कृषी विभागाने मान्य केलेले बँक खाते असावे.
- यापूर्वी त्याच उपकरणावर अनुदान घेतले नसेल तर प्राधान्य.
📄 आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
| कागदपत्र | आवश्यकता |
|---|---|
| 7/12 व 8-A उतारा | शेतजमिनीचा पुरावा |
| आधार कार्ड | ओळखपत्र |
| बँक पासबुक | बँक खाते तपशील |
| रहिवासी प्रमाणपत्र | राज्यातील रहिवासाचा पुरावा |
| जात प्रमाणपत्र (लागल्यास) | आरक्षित प्रवर्गासाठी |
| मोबाईल नंबर | नोंदणीसाठी |
| शेतकरी प्रमाणपत्र | लागू असल्यास |
💰 अनुदान किती मिळते? (Subsidy Amount)
अनुदानाचे प्रमाण जिल्ह्यानुसार व श्रेणीनुसार बदलते, परंतु सामान्यतः:
- साधारण शेतकरी : 40% – 50% अनुदान
- लघु व सीमान्त शेतकरी : 50% – 70% अनुदान
- अनु. जात/अनु. जमाती : 50% – 70% अनुदान
टीप: यंत्राच्या क्षमते/प्रकारानुसार अनुदान रक्कम बदलू शकते.
📝 ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया (Online Apply Process)
मळणी यंत्र अनुदानासाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची पद्धत:
1️⃣ कृषी विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर लॉगिन करा
👉 (MAHAAGRITECH / AEP / DBT कृषी यंत्रे पोर्टल)
2️⃣ “कृषी यांत्रिकीकरण योजना” निवडा
3️⃣ मळणी यंत्र (Threshing Machine) पर्याय निवडा
4️⃣ आपली वैयक्तिक माहिती भरा – नाव, पत्ता, आधार, मोबाईल
5️⃣ 7/12 व इतर कागदपत्रे अपलोड करा
6️⃣ अर्ज सबमिट करून acknowledgment नंबर जतन करा
7️⃣ अर्जाची तपासणी झाल्यानंतर मंजुरी मिळाल्यास SMS येईल
8️⃣ मंजुरी मिळाल्यावर मान्यताप्राप्त विक्रेत्याकडून यंत्र खरेदी करा
🏢 ऑफलाइन अर्ज प्रक्रिया (Offline Application)
ऑफलाइन पद्धतीने अर्ज करू इच्छित असल्यास:
- ग्रामसेवक / तलाठी कार्यालयातून अर्ज मिळवा
- आवश्यक कागदपत्रे जोडून भरलेला अर्ज कृषी सहाय्यक/कृषी अधिकारी यांच्याकडे जमा करा
- तपासणी होऊन मंजुरी मिळेल
- मंजुरीनंतरच यंत्र खरेदी करावे
✔ योजनेचे फायदे (Benefits)
- शेतकऱ्यांची मोठ्या प्रमाणात वेळ बचत
- धान्याचे कमी नुकसान
- पीक प्रक्रिया अधिक वेगवान
- आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचा वापर
- उत्पादन खर्च कमी
📌 महत्वाच्या सूचना (Important Notes)
- यंत्र खरेदीपूर्वी मंजुरी घेणे अनिवार्य आहे.
- अनुदान थेट DBT द्वारे शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात जमा होते.
- चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द केला जाऊ शकतो.
📞 शेतकरी हेल्पलाइन
योजनेबाबत अडचण असल्यास आपल्या जिल्ह्यातील:
- कृषी सहायक अधिकारी
- तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय
- शेतकरी हेल्पलाइन 1800-233-4000
.