महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये भात शेती मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. परंतु कापणीच्या हंगामात मजूर मिळणे कठीण होत असल्याने शेतकऱ्यांना अडचणींचा सामना करावा लागतो. या समस्येवर उपाय म्हणून शासनाकडून भात कापणी यंत्रासाठी अनुदान उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना आधुनिक कापणी यंत्र खरेदी करण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते.
भात कापणी यंत्र अनुदान योजनेचे उद्दिष्ट
- शेतकऱ्यांचे श्रम व वेळ वाचवणे
- आधुनिक यांत्रिक शेतीला प्रोत्साहन देणे
- कमी मजुरांत मोठ्या क्षेत्रावर जलद कापणी करणे
- शेती उत्पादन खर्च कमी करणे
- भात कापणीतील नुकसान कमी करून उत्पादन वाढवणे
योजनेअंतर्गत मिळणारा अनुदान लाभ
साधारणपणे शासन 40% ते 60% इतके अनुदान उपलब्ध करून देते.
| लाभधारक | अनुदान टक्केवारी |
|---|---|
| सामान्य शेतकरी | 40% पर्यंत |
| लघु व सीमान्त शेतकरी | 50% पर्यंत |
| महिला, दिव्यांग किंवा अनुसूचित जाती-जमातीचे शेतकरी | 60% पर्यंत |
अनुदानाची रक्कम जिल्ह्यानुसार व मशीनच्या प्रकारानुसार बदलू शकते.
भात कापणी यंत्राचे प्रकार (Harvesters)
- मिनी कम्बाईन हार्वेस्टर
- सेल्फ प्रोपेल्ड राईस हार्वेस्टर
- ट्रॅक्टर ऑपरेटेड हार्वेस्टर
- रीपर क्यूम बाइंडर
पात्रता (Eligibility)
- अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा
- त्याच्या नावावर स्वतःची शेती असावी
- आधार, बँक खाते व मोबाइल क्रमांक अनिवार्य
- शेतकरी संलग्न गट / FPO सदस्यांसाठीही योजना उपलब्ध
- यापूर्वी याच प्रकारचे अनुदान घेतले नसावे
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- 7/12 व 8A उतारा
- बँक खाते पासबुक
- जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- रहिवासी प्रमाणपत्र
- मोबाईल नंबर
- कोटेशन (मशीनचे)
- पासपोर्ट साईज फोटो
भात कापणी यंत्र अनुदान अर्ज प्रक्रिया (Online Apply)
शासनाच्या महात्मा ज्योतिराव फुले कृषी उपयोगिता योजना पोर्टल किंवा MahaDBT पोर्टलवरून अर्ज स्वीकारले जातात.
ऑनलाईन अर्ज कसा करावा?
- MahaDBT कृषी विभागाच्या वेबसाइटला भेट द्या
- “कृषी उपकरण अनुदान योजना” पर्याय निवडा
- नवीन नोंदणी करा (Aadhaar OTP)
- शेतकरी प्रोफाइल भरा
- “भात कापणी यंत्र अनुदान” योजना निवडा
- आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
- मशीनचे कोटेशन जोडावे
- अर्ज सबमिट करून प्रिंट घ्या
ऑफलाइन अर्ज (तलाठी कार्यालय/कृषी कार्यालय)
- नजीकच्या कृषी सहाय्यक / कृषि अधिकारी कार्यालयात जाऊन फॉर्म मिळवा
- आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज जमा करा
योजनेचे फायदे
- भात कापणी जलद आणि कमी खर्चात
- उत्पन्न वाढ
- मजुरांची गरज कमी
- वेळेची बचत
- कापणीच्या वेळी होणारे नुकसान टाळता येते
महत्वाच्या सूचना
- अर्ज मंजूर झाल्यानंतरच मशीन खरेदी करावी
- कोटेशन योग्य व मान्यताप्राप्त कंपनीचे असावे
- अनुदान थेट बँक खात्यात जमा होते
निष्कर्ष
भात कापणी यंत्र अनुदान योजना महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त योजना आहे. योजनेच्या माध्यमातून शेतकरी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून कमी वेळेत अधिक उत्पादन मिळवू शकतात. जर तुम्ही भातशेती करणारे शेतकरी असाल तर ही योजना तुमच्यासाठी अत्यंत फायद्याची आहे.